Deze tijdlijn is ontleend aan 'Historisch overzicht van de informatica en haar toepassingen', en is verschenen in het boek 'Omringd door Informatica' van wetenschapsjournalist Bennie Mols (www.benniemols.blogspot.com). Het boek is geschreven op initiatief van het BRICKS-consortium (Basic Research in Informatics for Creating the Knowledge Society - www.bsik-bricks.nl/) en het Centrum Wiskunde en Informatica (www.cwi.nl). 'Omringd door Informatica' verschijnt in januari 2010.
Created by Kennislink on 06/01/2010
Last updated: 12/03/10 at 00:32
Stephen Wolfram lanceert antwoordmachine WolframAlpha als een aanvulling op de zoekmachine van Google. WolframAlpha is een computational knowledge engine, die antwoorden geeft op vragen door te zoeken in een grote database met informatie.
Computerdeskundigen onder leiding van Bart Jacobs van de Radboud Universiteit in Nijmegen kraken de Mifare Classic, de wereldwijd meest gebruikte contactloze chipkaart, die ook de basis vormt van de Nederlandse ov-chipkaart van dat moment.
Apple brengt de iPhone op de markt, een smartphone met een multifunctioneel aanraakgevoelig scherm. De gebruiker kan bellen, e-mailen, internetbrowsen, muziek luisteren, video’s bekijken, Google maps raadplegen en gebruikmaken van een steeds groeiende bibliotheek van programmaatjes (‘app’s’).
Lex Schrijver en Adri Steenbeek van het CWI voltooien de ontwikkeling van een wiskundig model en een snel algoritme voor de berekening van dienstregelingen van de Nederlandse Spoorwegen, in het bijzonder voor de geheel vernieuwde NS-dienstregeling 2007.
Tim Berners-Lee, Wendy Hall, James Hendler, Nigel Shadbolt en Daniel Weitzner nemen het initiatief tot de ontwikkeling van Web Science, de eigen informatica van het world wide web en haar toepassing in alle sectoren van de maatschappij.
Oprichting van microbloggingsite Twitter.
Oprichting van YouTube en lancering van Google Earth.
Drie Nederlandse banken – ING/Postbank, Rabobank en ABN/AMRO – ontwikkelen iDEAL, de leidende standaard voor veilige online betalingen bij webwinkels.
Introductie van het navigatiesysteem TomTom door het gelijknamige Nederlandse bedrijf.
Blizzard Entertainment brengt het computerspel ‘World of Warcaft’ uit, het thans meest gespeelde massively multiplayer online role-playing game, met zeer geavanceerde 3D- graphics.
Het Nederlandse bedrijf Guerilla Games ontwikkelt het succesvolle spel Killzone voor de Playstation 2, de grootste Nederlandse multimediaproductie aller tijden.
Oprichting van de sociale netwerksite Facebook.
Het Amerikaanse internetbedrijf Linden Lab introduceert de virtuele wereld Second Life, gebaseerd op een geavanceerd driedimensionaal modelleringsysteem. Deelnemers van over de gehele wereld kunnen hierin een virtueel tweede leven opbouwen en met elkaar omgaan via ‘avatars’.
Christos Papadimitriou laat zien dat er een nauw verband bestaat tussen wiskundige speltheorie, waarin spelstrategieën tussen onafhankelijke spelers worden onderzocht en de ontwikkeling van algoritmen voor internettoepassingen. De algoritmische speltheorie heeft sindsdien een grote vlucht genomen en staat model voor bijvoorbeeld het ontwerp van internetveilingen.
Het Clay Mathematics Institute (Cambridge, Massachusetts) noemt het P-versus-NP-probleem bij de zeven belangrijkste problemen die in de eenentwintigste eeuw opgelost zouden moeten worden. Het instituut looft een beloning van 1 miljoen Amerikaanse dollars uit voor de correcte oplossing van elk van de zeven millenniumproblemen, dus ook voor het nog altijd openstaande P-versus-NP-probleem.
Er ontstaat veel ophef over het ‘millenniumprobleem’ dat dreigt te ontstaan omdat in veel pc-software de jaartelling niet automatisch van 1999 op 2000 overgaat, waardoor er chaos in veel computersystemen over de hele wereld kan ontstaan. Tegen het eind van 1999 zijn vrijwel alle systemen aangepast en problemen blijven uit.
Larry Page en Sergey Brin richten Google op. In eerste instantie is Google alleen een internetzoekmachine die met een vernieuwende zoekstrategie al snel de beste en meest gebruikte ter wereld wordt. Google breidt haar diensten in de jaren daarna gestaag uit met e-mail, online kaarten, nieuwsdiensten, sociale netwerken en foto- en videodiensten.
De Nederlander Jaap Haartsen vindt Bluetooth uit: de standaard voor draadloze communicatie over korte afstand tussen apparaten zoals mobiele telefoons, laptops, pc’s, printers en camera’s.
Oprichting van de Amsterdam Internet Exchange (AMS-IX). Hier hebben anno 2009 meer dan driehonderd internetaanbieders, telecombedrijven en mediabedrijven hun netwerken op aangesloten. Daarmee is Amsterdam de internethoofdstad van de wereld (piek: 600 gigabits per seconde).
IBM-schaakcomputer Deep Blue verslaat wereldkampioen schaken Gary Kasparov, een mijlpaal in de intellectuele strijd tussen mens en machine.
Jeff Bezos richt internetbedrijf Amazon.com op, een van de eerste internetbedrijven. In hetzelfde jaar wordt ook de elektronische veilingsite eBay opgericht. Het begin van softwareontwikkeling voor webgebaseerde diensten en ontwikkeling van e-commerce security
Peter Shor ontdekt een algoritme om grote getallen snel te factoriseren met een (nog niet bestaande) kwantumcomputer. Voor gewone computers is zo’n algoritme nog niet gevonden.
James Gosling introduceert de veel gebruikte objectgeoriënteerde programmeertaal JAVA.
De Amerikaan Len Adleman laat experimenteel zien dat grote collecties geschikt DNA-materiaal in beginsel de oplossing van combinatorische problemen kunnen berekenen. Het is het begin van de zogeheten DNA-computing en van de meer algemene studie van de ‘natural computing’ waaraan in Nederland onder andere Grzegorz Rozenberg veel heeft bijgedragen.
Het computervideospel DOOM verschijnt op de markt. Hoewel er al first-person shooter games bestonden (zoals Wolfenstein 3D uit 1992), maakt DOOM het genre op wereldschaal populair.
De Nederlander Vic Hayes bedenkt de voorloper van Wi-Fi voor draadloze communicatie en werkt daarna aan de acceptatie van Wi-Fi als wereldwijde standaard.
De Fin Linus Torvalds ontwikkelt de Linux Kernel vanuit het instructieve Minix-systeem (ontwikkeld door de in Amsterdam werkzame Andrew Tanenbaum). Linux heeft zich ontwikkeld tot een volwaardig bedrijfssysteem voor vele soorten van computers en is een veelgeroemd alternatief voor bijvoorbeeld Microsoft Windows op pc’s.
Geboorte van het world wide web. Tim Berners-Lee toont bij het Europese laboratorium voor deeltjesfysica CERN de eerste world wide web-browser en -editor. Deze uitvinding zorgt ervoor dat het internet niet langer alleen een militair of academisch doel heeft, maar een integraal onderdeel van het alledaagse leven gaat worden.
Gene Myers en anderen publiceren het BLAST-algoritme (Basic Local Alignment Search Tool), het meest gebruikte algoritme ter wereld. BLAST vergelijkt DNA- of eiwitsequenties met elkaar.
Het omvangrijke tweedelige Handbook of Theoretical Computer Science onder redactie van Jan van Leeuwen verschijnt. Het is de eerste grote integrale presentatie van de vondsten in de theoretische informatica sinds haar begin.
De eerste trans-Atlantische internetverbinding (64 kilobits per seconde) wordt tot stand gebracht door Piet Beertema bij het CWI. Beertema stelde ook als eerste voor om landextensies als .nl voor domeinnamen te gebruiken.
David Deutsch beschrijft als eerste een universele kwantumcomputer. Hij bedenkt ook de kwantumequivalenten voor de klassieke logische poorten AND, OR en NOT.
Microsoft lanceert de eerste versie van besturingssysteem Microsoft Windows.
Apple brengt de Apple Macintosh op de markt. Deze onderscheidt zich van de IBM-pc door een gebruikersvriendelijk grafisch interface.
Introductie van de objectgeoriënteerde programmeertaal C++, ontworpen door Bjarne Stoustrup.
Het Amerikaanse tijdschrift Time roept de pc uit tot ‘Man of the Year 1982’, de eerste keer dat niet een mens maar een machine wordt gekozen
Jan Bergstra en Jan Willem Klop ontwikkelen het concept van procesalgebra’s voor het beschrijven, analyseren en ontwerpen van het gedrag van softwaresystemen bestaande uit vele, met elkaar communicerende processen.
IBM introduceert de personal computer (pc).
De Nederlandse overheid erkent de studierichting informatica. In de VS en Engeland was dat al veel eerder gebeurd.
De Amerikaanse natuurkundige Richard Feynman is de eerste die een kwantumcomputer voorziet. Charles Bennett en Paul Benioff spelen in de jaren daarna een vooraanstaande rol bij de eerste theoretische verkenningen van een kwantumcomputer.
Carver Mead en Lynn Conway presenteren hun Structured VLSI Design-methodologie. Door de toenemende complexiteit van geïntegreerde circuits worden computers ingeschakeld voor het ontwerp van hun eigen chips.
Jaco de Bakkers boek Mathematical proof of program correctness verschijnt, een van de vele resultaten van het onderzoek onder zijn leiding naar de theorie van programma’s en de semantiek van programmeertalen bij het Mathematisch Centrum in Amsterdam
De Russische wiskundige Leonid Khachian bereikt een doorbraak met de ellipsoïdemethode, een geheel nieuwe methode voor het oplossen van problemen uit de lineaire programmering (LP). Deze methode bewijst dat LP-problemen in ieder geval theoretisch in polynomiale rekentijd oplosbaar zijn.
Donald Knuth, James Morris en Vaughan Pratt laten zien dat grote tekstbestanden veel sneller op gegeven patroonteksten zijn te doorzoeken dan ooit werd aangenomen. Een praktische variant werd ontwikkeld door Boyer en J. Strother Moore. Het KMP-algoritme was een doorbraak in de algoritmiek voor teksten.
De eerste commerciële supercomputer, de Cray-1, komt op de markt. Supercomputers gaan een grote rol spelen in de ontwikkeling van de computational science, de toepassing van computers op grote fysische modellen zoals de simulatie van weer en klimaat.
De eerste editie van Andrew Tanenbaums boek Structured Computer Organization verschijnt. Het is het eerste in een reeks van zeer succesvolle leerboeken van de hand van Tanenbaum die over de hele wereld gebruikt worden.
Steven Jobs en Steven Wozniak richten Apple Computer Inc. op.
Whitfield Diffie en Martin Hellman bedenken de cryptografie met publieke sleutels. Het jaar erna presenteren Ron Rivest, Adi Shamir en Len Adleman een implementatie van dit idee met behulp van elementaire getaltheorie, het RSA-schema. Het is nu een van de standaarden voor veilige gegevensuitwisseling, hoewel het voor de veiligheid wel sleutels vereist van ten minste 512 bits.
Kenneth Appel en Wolfgang Haken gebruiken een computer om het beroemde vierkleurentheorema te bewijzen. Het eerste computerbewijs van een grote wiskundige stelling.
De Altair 8800-microcomputer komt op de markt, het begin van het microcomputertijdperk. De Altair werd ontwikkeld door Ed Roberts en zijn bedrijf MITS.
Update Sources