■2008: 21 Kasım 2008 tarihinde Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan arasında Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi kurulması.
http://turkbilimi.com/?p=3942
2007: Hazar denizinin statüsünün belirlenmesi için kıyıdaş ülkelerin ilk defa bir araya gelmesi.
http://turkbilimi.com/?p=3955
2006: Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattının hizmete girmesi.
http://turkbilimi.com/?p=3935
2005: Kazak lider Nursultan Nazarbayev’in yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında Orta Asya’da ortak pazar kurulması teklifi.
http://turkbilimi.com/?p=3966
2005: Özbekistan’da Andican olaylarıAndican Olayları 12-13 Mayıs 2005 tarihlerinde Özbekistan'ın Andican kentinde yaşanan kanlı olaylardır.
Andican Özbekistan'da, Fergana Vadisi bölgesinde yer alan bir şehrin adıdır. 23 yerel işadamının Ekremiler adında bir grubun üyeleri olduğu gerekçesiyle terör suçu ile yargılanmasını protesto gösterileriyle başlayan olaylar güvenlik güçlerinin sivil halka ateş açması sonucu yüzlerce kişinin ölümü ile sonuçlanmıştır.
Olaylar Özbekistan’ın iç politikada otoriteryanizmi daha da artırmasıyla sonuçlanırken dış politikasında da farklı bir kulvara yönelmesine neden olmuştur.Olayları kanlı bir şekilde bastırabilen Kerimov Yönetimi içeride daha sert önlemelere yönelirken, dışarıda ABD ve Batı'ya yaklaşma politikasını askıya aldı. Amerikan üssünü kapatırken Çin ve Rusya ile stratejik ilişki arayışına girdi.
Olayları başta İngiltere olmak üzere çok sayıda Batılı ülke kınamıştır. Türkiye de bu tür olaylarda demokratik ve hukuk devleti sınırları içinde davranılması gerektiğini savunmuştur. Andican olayları toplumsal rahatsızlığın ne derece yaygınlaştığını, uygulanan otoriter politikaların görünürde rahatsızlıkları bastırmış gibi gözükse de yalnızca yeraltına ittiğini gösterdi.
http://tr.wikipedia.org/wiki/Andican_olaylar%C4%B1
2005: Kırgızistan’da Lale devrimi.
http://turkbilimi.com/?p=4038
1993: Azerbaycan’ın bir kısmının Ermeniler tarafından işgali.Ağdam Rayonu veya Akdam (Azerice: Ağdam rayonu), Azerbaycan Cumhuriyeti'nda rayon. İdari merkezi Ağdam şehridir. 1993 yılının yazından Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin desteğindeki Ermeni güçler tarafından işgal edilmiştir.
http://tr.wikipedia.org/wiki/A%C4%9Fdam_Rayonu
1992: 30 Ekim 1992′de Ankara’da ilk Türk Dili Konuşan Ülkeler Zirvesi’nin yapılmasıSovyetler Birliği’nin dağılmasıyla birlikte bağımsızlıklarını ilan eden yeni Türk cumhuriyetlerinin katılımıyla bir zirve toplantısı düzenlenmesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin girişimiyle başlatılmıştı. İlk olarak 30-31 Ekim 1992 tarihlerinde Ankara’da toplanan Zirve’nin ikincisi 1994 yılında İstanbul’da, üçüncüsü 1995 yılında Bişkek’te, dördüncüsü 1996 yılında Taşkent’te, beşincisi 1998 yılında Astana’da, altıncısı 2000 yılında Bakü’de, yedincisi 2001 yılında İstanbul’da, sekizincisi ise 2006 yılında Antalya’da toplanmıştı.
http://turkbilimi.com/?p=4047
1992: BDT Türk Cumhuriyetlerinin BM’ye kabülü:...Kazakistan Cumhuriyeti...Özbekistan Cumhuriyeti...Azerbaycan Cumhuriyeti...Türkmenistan Cumhuriyeti...Kırgızistan Cumhuriyeti
Link: http://turkbilimi.com/?p=4054
1991: SSCB’nin dağılması. BDT’nin ortaya çıkması
http://turkbilimi.com/?p=4054
1990: Sovyetlerin Bakü baskını
http://turkbilimi.com/?p=4062
1988: Kuzey Azerbaycandaki Türk topraklarına karşı Ermenilerin yeni bir haraketinin başlangıcı
http://turkbilimi.com/?p=4105
1974: Türkiye’nin Kıbrıs çıkartması
http://turkbilimi.com/?p=4091
1971: Avrupalıların Orta Asya’dan çekilmeye başlaması
http://turkbilimi.com/?p=4118
HEDEFİNİ VE YÖNTEMİNİ YANLIŞ SEÇEN BİR LİDERİN HAYATINA VE MİLLETİNE SON VERİŞİN TARİHİ 1940
http://turkbilimi.com/?p=7109
1932-1934: Çin’de Uygurların Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti
http://turkbilimi.com/?p=3247
1923: Cumhuriyet’in ilan edilmesi
http://turkbilimi.com/?p=4125
1922: Türklerin Yunanlara karşı zaferi.30 Ağustos Zafer BayramıZafer Bayramı, Türkiye Cumhuriyeti'nin ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ulusal bayramıdır. Her yıl 30 Ağustos günü kutlanır. Zafer Bayramı, 1922 yılında 26 Ağustos'ta başlayıp, 30 Ağustos'ta Dumlupınar'da Mustafa Kemal'in başkumandanlığında zaferle sonuçlanan Başkomutanlık Meydan Muharebesi'ni (Büyük Taarruz) anmak için kutlanan bayramdır. İşgal birliklerinin ülke sınırlarını terketmesi daha sonra gerçekleşse de, 30 Ağustos sembolik olarak ülke topraklarının geri alındığı günü temsil eder.
http://turkbilimi.com/?p=4027
1921-1944: Tannu Tuva Halk Cumhuriyeti 1921-1944 yılları arasında bağımsız yaşamış bir Türk cumhuriyetidir. 1944 yılında SSCB’ye bağlanmıştır.
http://turkbilimi.com/?p=3907
1919-1928: Sovyetlere karşı Basmacı mücadelesi Basmacı Ayaklanması, (Rusça: Басмачество, Basmaçestvo), Sovyet yönetimine karşı Orta Asya’da 1917′de başlayan ve aralıklı olarak 1931′e değin süren ayaklanma hareketi. Ruslar Basmak ve Baskın kelimesinden yola çıkarak ayaklanmaları Basmacı Ayaklanması olarak nitelendirdiler. Ancak, bu hareket Türkistan’ın genelinde Korbaşılar Hareketi olarak milli bir direniş hareketi olarak kabul edilir.
http://turkbilimi.com/?p=3927
1918: Türkiye ile İtilaf Devletleri arasında Mondros Mütarekesi imzalandı.Mondros Ateşkes Antlaşması ya da Mondros Mütarekesi, I. Dünya Savaşı sonunda Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan ateşkes belgesi. Osmanlı Devleti adına Bahriye Nazırı Rauf Bey, Limni adasının Mondros Limanı'nda demirli Agamemnon zırhlısında 30 Ekim 1918 akşamı imzalanmıştır. Mondros Ateşkes Anlaşması, Osmanlı Devleti'nin yıkımından sonra kurulan Türkiye'nin çerçevesini çizen ilk uluslararası belge olarak önem taşır. Türk Kurtuluş Savaşı'nın siyasi manifestosu olan Misak-ı Milli Beyannamesinin birinci maddesi, "30 Ekim 1918 tarihli anlaşmanın çizdiği hudutlar dahilinde, dinen, ırkan ve emelen müttehit [birleşik] Osmanlı İslam ekseriyetiyle meskûn bulunan aksamın tamamı, fiilen ve hükmen gayrı kabil-i tecezzi bir küldür [bölünmez bir bütündür]." demek suretiyle, Milli Mücadele'nin hedefi olan ulusal varlığı Mondros Ateşkes Anlaşmasına gönderme yaparak tanımlar.
http://turkbilimi.com/?p=3230
1917: Türkistan’ın özerkliğini ilan etmesi
http://turkbilimi.com/?p=3247
1912: Balkan savaşları...Rusya’nın Balkan Devletleriyle Antlaşması Osmanlı Devleti’nin Balkanlardaki varlığına son vermek isteyen Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan ve Karadağ, Rusya’nın aracılığıyla aralarında anlaşarak, Türkleri Balkanlardan atmak istediler. Trablusgarp Savaşı da onları cesaretlendirdi.
http://turkbilimi.com/?p=3239
1911-1912: Trablusgarp’ın İtalya tarafından işgali
http://turkbilimi.com/?p=1363
1910-1920: Kazakların ve Kırgızların Alaş Orda Hükümeti:
Ahmet Baytûrsinûli (Ахмет Байтұрсынұлы), Alihan Bökeyhanüli (Әлихан Бөкейханұлы), Mirğakip Dulatüli (Міржақып Дулатұлы)Alaş Orda (Kazakça: Алаш Орда), 1910′lu ila 1920′li yıllar arasında Kazakların ilan ettikleri bir devletin ve buna yol açan harekatin adı. Resmen 1928 yılına kadar varolmuştur.
http://turkbilimi.com/?p=3170
1905: Cedidcilik hareketlerinin başlaması...CEDİTÇİLİK “Müslüman Türk Dünyasın’da yenileşme haraketleri” (1905) ve İsmail Gaspıralı Bey ..XIX. yüzyılın sonuna doğru Rusya müslümanları arasında eğitim ve kültür alanında başlayan yenileşme hareketi.
http://turkbilimi.com/?p=3191
1882: Mısır’ın İngiltere tarafından işgali Fransa ve İngiltere stratejik ve ekonomik bakımdan önemli olan Mısır’ı ele geçirmek istiyordu. Özellikle 1869’da Süveyş Kanalı’nın açılması bölgenin önemini daha da arttırmıştı. İngiltere’nin sömürgelerine giden en kısa yolu buradan geçiyordu. Osmanlı Devleti’nin dağılma sürecine girmedi ve Mısır’ın İngiltere ve Fransa’ya borçlarını ödeyememesi İngiltere’yi harekete geçirdi. Alacaklarına karşılık Süveyş Kanalı’nın hisselerine el koydu. Bu arada Mısır’da iç karışıklıklar da yaşanıyordu. Çünkü yabancıların müdahaleleri ülkede isyan başlatmıştı. Bu durumdan faydalanan İngiltere Fransa’nın ele geçirmesine fırsat tanımadan Mısır’ı işgal etti (1882).
TARİHTE İLK DEFA
Şeyh Ubeydullah’ın sebep olduğu yağma, talan ve soygunlar Ayastefanoz (Yeşilköy) Antlaşması’nın 16. maddesinin yer almasına zemin hazırladı.
http://turkbilimi.com/?p=5339
Abdülhamid II. (1876-1909)1878: Ayastefanos Antlaşması: Sırbistan, Karadağ, Romanya ve Bulgaristan’ın bağımsızlıklarını kazanması.Ayastefanos Antlaşması, 93 Harbi (1877-1878 Osmanlı İmparatorluğu -Rusya İmparatorluğu Savaşı) sonunda imzalanan barış antlaşmasıdır. 93 Harbi olarak da bilinen 1877-1878 Osmanlı İmparatorluğu -Rusya İmparatorluğu Savaşı, Osmanlı Devleti’nin yenilgisiyle sonuçlandı. Rus ordusu, batıdan Yeşilköy’e (eski adı Ayastefanos), doğudan Erzurum’a kadar geldi. Osmanlı Devleti, barış istedi. Rusya orduları başkomutanı Nikolay, barış esaslarının mütarekeyle birlikte görüşülmesi şartıyla bu isteği kabul etti ve 3 Mart 1878’de İstanbul’un Yeşilköy semtinde Osmanlı Devleti açısından ağır koşullar içeren bu antlaşma imzalandı.
http://turkbilimi.com/?p=3196
1876: Hokand Hanlığı’ın Ruslar tarafından ilhakıMayıs 1868′de bilfiil Kokand kenti askeri harekatını sürdüren Rus işgaline girerken 2.500 Kokand askeri de hayatını kaybetti. Hanlık, böylece 1868′de Rus himayesine girerek kukla devlet haline geldi. Han ilan edilen Nasruddin 1875′te işgalden kurtuluş mücadelesini başlattıysa da, Rus ordusu 22 Eylül 1875′te Nemengan’a girdi ve isyanı bastırmaya çalıştı. Kokand bir ara tekrar Türk birliklerinin eline geçtiyse de, von Kaufmann’ın atadığı Albay Skobolev 28 Şubat 1876′da Kokand’ı kesin olarak işgal etti ve direnişçi Türk komutan Polat Bey idam edildi. 28 Şubat 1876′da tamamen Rusya’ya ilhak olundu ve 1876-1885 yılları arasında hanedan üyelerinin de yakalananları Ruslar tarafından idam edildi.
http://turkbilimi.com/?p=3205
Merkezi Asya'daki Türk Hanlıklarının birbirine düştüğü böyle bir dönemde önce 1846 yılında Kazalinsk Kalesini ele geçiren Rusların Türkistan illerini istilâsı bundan sonra da devam etti. Bu dönemde sadece 1864 yılında Çimkent üzerine yürüyen Rus orduları, Alim Kul kumandasındaki Hokand ordusu tarafından ağır bir yenilgiye uğratılmış, fakat bu arada Buhara Emirinin Hokand üzerine yüdüğü haberini alan Alim Kul başkenti savunmak için dönünce, bu fırsatı değerlendiren mağlup Rus ordusu 22 Eylül 1864'de Çimkent'i işgâl etmiştir. Böylece iki Türk Hakanı arasındaki anlaşmazlık, Rus ordusuna Türkler tarafından yaşatılan bir hezimetin, büyük bir Rus zaferi olarak tarihe geçmesine vesile olmuştur. Çimkent'in işgâlinden sonra Alim Kul yönetimindeki Hokand orduları Rus işgaline karşı amansız bir direniş göstermeye devam ettiler. Bu mücadele döneminde Alim Kul ve ordusu, Buhara Ordularının işgal ettiği topraklar ile Rus ordularının işgâl ettiği topraklar arasında adeta mekik dokuyor ve sürekli olarak bir cepheden diğerine koşuyordu. Nihayet 23 Mayıs 1865'de Alim Kul, Rus ordularına karşı Niyaz Bey Kalesini savunurken şehit düştü. Alim Kul'un ölümünü mütekakip Rus ordularının Taşkent'i kuşattığı ve Taşkentlilerin tam otuz iki gün şehirlerini Ruslara karşı kahramanca müdafaa ettiği bir dönemde bile, Buhara Emiri Muzaffereddin, Hokand devletinin başkentini işgal etmekten geri durmadı. Fakat Orta Asya'nın işgâlinde Hokand veya Buhara ayırımı gözetmeden Rus orduları Hokand ülkesinin işgalinden hemen sonra 1867-1868'de Buhara Emirliğinin hâkimiyet sahalarını da işgal etti. Bunu müteakip 1873'de Hive emirliği ve 1874-1875'de Türkmenistan'ın işgali ile Orta Asya'daki Türk yurtlarının tamamı Rusların kontrolüne girmiş oldu
http://turkbilimi.com/?p=4067
1866: Buhara’nın Rus vasalı olması
http://turkbilimi.com/?p=4158
1863: Kazak topraklarında Türkistan Rus Generalliği’nin kurulması.
http://turkbilimi.com/?p=4153
1858 yılında bütün Hindistan’ı İngiliz İmparatorluğu’na katmışlardır (Bk:Britanya Hindistanı). Babür devleti Hindistan’ı tek bir çatı altında toplayarak, Hindistan’da İslamiyet’in yayılmasını sağlamışlardır. Moğol imparatorluk geleneği İngiliz’lerin son imparatoru ve onun oğullarını tümüyle idam etmeleriyle son bulmuştur.
http://turkbilimi.com/?p=475
Abdülmecid I. (1839-1861)1839: Tanzimat dönemiTanzimât Hatt-ı Şerif-î
3 Kasım 1839 tarihinde Sultan Abdülmecid’in emriyle Koca Mustafa Reşit Paşa tarafından Gülhane Parkı’nda okunarak ilân edildi.
II. Mahmut’un saltanatının ikinci döneminde yoğunlaşan reformlara resmi bir bildiriyle hukuki biçim verme talebi sık sık dile getirildi. Ancak iç siyasi dengeler nedeniyle bu işlem uzun süre ertelendi.
http://turkbilimi.com/?p=4181
Kavalalı Mehmet Ali Paşa, (1769- 1849) 1832: Mısır valisi Mehmet Ali’nin Anadolu’ya gelişi Mehmet Ali Paşa Filistin’e yürüdü ve Akka Kalesi’ni ele geçirdi. Osmanlı hükûmeti Mehmet Ali Paşa’nın üstüne ordu gönderdiyse de Ağa Hüseyin Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın oğlu İbrahim Paşa komutasındaki Mısır kuvvetleri tarafından bozguna uğratıldı. Mısır Kuvvetleri Halep, Şam ve Adana’yı ele geçirdiler. Konya’da Sadrazam Reşit Paşa’nın kuvvetlerini de yenip Kütahya’ya kadar ilerlediler.
http://turkbilimi.com/?p=4206
1830: Yunanistan’ın bağımsızlığını kazanması.
http://turkbilimi.com/?p=4213
1830: Fransızların Cezayir’e gelişiCezayir Eyaleti veya Cezayir Beylerbeyliği, Osmanlı Devleti'nin Sâlyâneli eyaletlerindendir.1517 yılında Ridaniye Savaşı ile bölge Osmanlı Devleti'ne katıldı. Tam olarak eyaletleşmesi 1535 senesinde Oruç Reis tarafından gerçekleştirilmiştir. 1830 yılında Fransa tarafından işgal edilmiştir. 1671 yılından itibaren seçilerek göreve getirilen Cezayir yöneticilerine dayı adı verilmektedir. 1671'den 1830 yılına kadar Cezayir'de toplam 28 Dayı hüküm sürmüştür.
http://turkbilimi.com/?p=4300
1828: Azerbaycan Hanlıklarının Ruslar tarafından ortadan kaldırılması.
http://turkbilimi.com/?p=4309
1798-1799: Napoleon Bonaparte’ın Mısır seferi. Türk-Fransız mücadelesi.
http://turkbilimi.com/?p=4323
1783: Kırım’ın Ruslar tarafından ilhakı.
http://turkbilimi.com/?p=4319
1757: DOĞU TÜRKİSTAN'IN ÇİN TARAFINDAN HOCALARA YÖNETTİRİLİP SONRADA İŞGAL EDİLMESİ TARİHTE EN ÖNEMLİ DERS ALINMASI GEREKEN OLAYDIR
http://turkbilimi.com/?p=4359
1742-1775: Rusya’da Pugaçev Savaşı (Tatar ayaklanması)
1736-1747: Nadir Şah akını
http://turkbilimi.com/?p=4364
Osmanlı Devleti ve Avusturya, Lehistan, Venedik, ve Rus Çarlığı arasında başlayan görüşmeler iki ay sürdü. Sonunda 26 Ocak 1699 günü Karlofça Barış Antlaşması imzalandı. Antlaşmaya göre Avusturya; Macaristan ve Transilvanya(Erdel)'nın büyük kısmını aldı. Lehistan Podolya'yı, Venedik ise Dalmaçya kıyıları ile Mora Yarımadasını almış oluyordu.
http://turkbilimi.com/?p=4392
Osmanlı Ordusu 1683′de Avusturya’ya karşı sefere çıktı. Ordunun yol üstünde stratejik önemi bulunan kaleleri ele geçirmesi beklenirken Kara Mustafa Paşa doğrudan Viyana’yı kuşatmaya karar verdi. Kuşatma iki ay sürdü
http://turkbilimi.com/?p=4392
1658-1707: Hindistan imparatoru Evrengzeb Alemgir Şah I (4 Kasım 1618 – 3 Mart 1707) 1658′den ölümüne kadar Babür İmparatorluğu’nu yönetmiş olan şah. Ayrıca Evrengzeb olarak da bilinir. Tam adı Ebu Muzaffer Muhiddin Muhammed Evrengzeb Alemgir’dir. Kendisi altıncı Babür şahı idi.
http://turkbilimi.com/?p=3440
1630: Rusların Yakut topraklarına girişi
http://turkbilimi.com/?p=4866
1615-1650: Kırgızların Ruslara karşı mücadelesi.
Update Sources